پاریزسیتی


نقدونظردرباره تاريخنگاری دکترباستانی پاريزی

 

 

 

 

 

نقد و نظر درباره ی تاريخنگاری دکترباستانی پاریزی

بیش از نیم قرن است که باستانی پاریزی تاریخ نویسی می کند و آثار متعددی را عرضه کرده است .

از این رو هر چند سبک تاریخ نویسی او دنباله روی پیدا نکرده است . _ و این علیرغم خوانندگان

فراوانی است که دارد . _واما خود به عنوان چهره ای مطرح در تاریخنگاری معاصر ایران که هم

در ابعاد محلی و هم ملی و هم جهانی آوازه بلندی یافته مقام بالا و والا دارد .

برای ارزیابی سبک تاریخ نگاری باستانی بدان معنا که جنبه های نظری و قواعد تحقیقی او را

نشان دهد باید کارهای تصحیح و ترجمه وی را جزء کارهای او دانست نه اندیشه اش . نیز برخی از

استثنائات در نوشته هایش مانند سیاست و اقتصاد عصر صفوی را که به سبک متعارف

تحقیقات تاریخی نزدیکی تمام دارد کنار گذاشت . بدین نحو می ماند مجموعه آثاری که سبک اصلی

باستانی در تاریخ نگاری محسوب می شود . مانند کوچه هفت پیچ

دوغ گو و آثار فراوان دیگر. لذا در این ارزیابی صرفا بر اساس این گونه اثار قضاوت صورت

می گیرد .

نکته دیگر که باید به آن توجه کرد این است که از میان آثاری که برای شناخت سبک باستانی پاریزی

مشخص ساختیم

یک زمان نوشته شده اند . سیر و صیرورتی در آنها نیست . گویی تالیف این اثار متعدد فارغ از مقوله

تحول زمانی است . لذا نقد و تحلیلی توالی تاریخی نمی توان از انها بدست داد.

همچنین باید توجه داشت که سبک تاریخنگاری باستانی پاریزی همواره بحث برانگیز بوده است .

تاکنون چندین نقد و نظر در باب روش او و در حضور او خود او انجام گرفته که بیشتر در صورت

ادب دارد . اما او همچنان راه خود را میرود

کتاب می نویسد .چاپ می کند . مردم هم می خوانند و چیزی هم نتوانسته راه او را سد کند. شگفت

انکه مطالبش تمام نمی شو د از طبع خلاق او نکات تازه ای جوانه می زند . و من از بازتاب اثار

باستانی پاریزی در میان کسانی که به طور حرفه ای تاریخ را نمیدانند مطلع نیستم

تاریخ تا جایی که می دانم ایشان بسیار مورد احترام هستند و نظراتشان نیز بسیار صائب اما کمتر

اثارشان مورد تقلید قرار می گیردبدون آنکه کسی بگوید که اعتبار علمی ندارد . از این رو ایشان در

میان این جمع تنها هستند . تنهائی در میان جمع . به عبارتی تک هستند و تنها و در این تنهائی

عظمت دارد . گاهی با خود می اندیشم که همیشه باستانی پاریزی را تنها دیده ام . تنها وارد جمع

می شود و سپس به تنهائی خارج می شود . به راستی این شیوه سلوک او بیانی از شیوه تاریخنگاری

او نیست ؟ روشی که تنها خودش می تواند ان را داشته باشد و دیگران از دنباله روی او ناتوان و چون

بعضی نمی توانند

پاریزی گفته بود تاریخ

هم ودرتوالی یکدیگر قرار گرفته باشند. ...درنظرباستانی

مبتلابه فعلی مردم

حال حل کند بی فایده وبی حاصل است...(

کویر چاپ سوم

, خاتون هفت قلعه, نون جو و,نمی توان تحولی بر اساس زمان در سبک او سراغ گرفت ,گویی که همه این اثار در; و با اطمینان هم راه خود را می رود . او همچنان, اما در میان اهل, به جای نقد , رد می کنند ؟ زمانی مرحوم زریاب خویی درخصوص سبک باستانی, درنظر باستانی پاریزی, امری طولی وزمانی نیست که حوادث دران به دنبال, حوادث تاریخ, جز به درد گواه وشاهد برای امور, نمی خورد وگذشته مقدمه حال است وباز دراندیشه اواگر تاریخ نتواند مشکلی را ازسخنرانی عباس زریاب خویی درکنگره کرمان,مقدمه حماسه , ص 40)

نیز خانم سیمین فصیحی در کتاب تاریخنگاری عصر پهلوی می نویسد: از خرمن دانش استاد

بهره ی فراوان برده اند اما امیدوار است را ه باستانی ادامه نیابد (

تاریخنگاری در دوره پهلوی

است ؟

از این رو این بار چنین می نویسم که باستانی پاریزی به خوبی طنز و شوخی را می فهمد (

می گوید کل تاریخ با طنز امیخته است هیچ حادثه مهم تاریخی نیست که با یک طنز مهم شروع نشده باشد

فصیحی , سیمین ,جریان های اصلی, مشهد : انتشارات نوید ص 279 .) آیا پس از عمری زحمت این عاقبت به خیریاو خود

,

یا لا اقل با یک طنز مهمتر خاتمه نیابد

شوخ طبعی است . لاجرم برای تاریخ نیز که چیزی جزء شوخی نیست شوخی کردن جدی ترین کار

محسوب می شود. بر این اساس پرداختن به تاریخ نگاری برای او یک شغل نیست بلکه نحوه ای زندگی

است به این معنا که ساعات معینی از روز را به عنوان کار به تاریخ اختصاص نمی دهد بلکه همه جا و

همه وقت و درهمه حال در جستجوی تاریخ است . از گفتگو با اطرافیان تا نگریستن در اطراف جوانب و

بریدن قسمتی از یک روزنامه و ... همه جا دنبال تاریخ است .

کسی که پای صحبت باستانی پاریزی می نشیند بایستی کمی گوشش را تیز تر کند و به او نزدیک تر شود .

همگان اثار او را می خوانند و ا ز ان لذت می برند اما ایا انرا می فهمند ؟ معمولا باستانی پاریزی را با

عصا و کلاه و بارانی می بینیم . بسیار هم با احتیاط می اید و می رود اما عجیب دقیق و هوشیار است .

کنجکاوی توام با سکوتی دارد که به راحتی در کنه امور نفوذ می کند ایا این وقوف بر نگاه مورخ

متذکر به نگاه تاریخ به رفتار وکردار همه ما نیست ؟ اگر چنین باشد ایا همه ما بسیاری از کارهایی

را که انجام می دهیمباز هم انجام خواهیم داد ؟ یا انجام کارهایی را که باید انجام دهیم و زمین

گذاشته ایم

بیش از این از تاریخ انتظار تاثیر پذیری بر زندگی فردی و اجتماعی خویش خواهیم داشت ؟

براین اساس همواره این استنباط وجود داشته است که سبک تاریخنگاری باستانی را باید تاریخ زنده

(

است که از حال به گذشته می روند او گذشته را به حال می اورد و به این ترتیب به ان حضور و عینیتی

می بخشد که سخت در پی تاثیر گذاری است اما این طلب تاثیر خوشایند نیست زیرا به اسانی صورت نصیحت

به خود می گیرد و موجب دل ازاری و گریز می شود . اما چگونه است که نوشته های باستانی چنین نیست ؟

در پاسخ به این سوال لازم است گفته شودکه در شناخت سبک باستانی پاریزی باید توجه داشت که قلم روان و

شیوای او بسیار ساده و بی پیرایه و در همان حال رسا و زیباست و نیز طبع شعر او که ان هم بسیار لطیف است

از یک سو به او این امکان را داده که مضامین تاریخی مورد نظر خود را جذاب عرضه کند . اما در همان حال

همین نثر روان و شعر زیبا موجب شده تا برای همگان جدیتی در کار و اندیشه او در پس نوشته هایش جستجو نشود .

البته این تقصیر او نیست از خوانندگان است توانایی ادبی ممتاز باستانی پاریزی به او امکان می دهد تا مطالب

تاریخی که ظاهرا ربطی به هم ندارند در پیوند با هم و در کنار یکدیگر قرار گیرند این پیوند بسیار ماهرانه و با

ظرافت صورت می کیرد طرح این پیوند فقط در ذهن باستانی پاریزی است اما عرضه ان با نمودار شدن در قالب

کلمات و جملات صورت می کیرد . برای اکثریت

بروز پیدا می کند در حالی که لازم است به عمق معنا و اندیشه ی نهفته در پشت کلمات توجه کنند به این لحاظ

کار باستانی پاریزی از نظر ارائه ی معلومات و اطلاعات بسیار ساده جلوه می کند

غیر قابل تقلید . در نتیجه تابع قاعده ی سهل و ممتنع می شود وقتی ان را می خوانی ساده است اما چون

می خواهی تقلید کنی غیر ممکن . از این رو است که می توان گفت انچه که باستانی می نویسد همگان می دانند

زیرا از ان نوع معلوماتی است که همگان دارا هستند اما انچنان که او می گوید همگان نمی توانند...

اما در مرحله دوم گفتگو از تاریخنگاری باستانی پاریزی باید از دانش او سخن به میان اورد . او تسلط خوبی بر

ادب فارسی و عربی دارد و در این زمینه کار هم کرده است . در خصوص تاریخ ایران در مقاطع مختلف و حتی

سطوح گوناگون قلم زده است و دانش عمومی قابل توجهی دارد اما از او رویکرد تخصصی به هیچ یک از ادوار

تاریخ ایران یا اسلام دیده نشده است . بلکه وجه تخصصی برای او تاریخ محلی کرمان است این به او امکان داده

تا زمینه ی تجربی بسیار خوبی برای استنباط از تاریخ داشته باشد. تاریخ کرمان برای او هم از لابه لای کتابها

حاصل شده و هم زندگی در انجا

انجا . در چنین حالتی نیز برای او دانش منشا انسی دارد انس با کرمان و همدلی با کل و جزء تاریخ ایران . این را

من جوشش باستانی پاریزی در کنار کوشش و دانش او می دانم او عاشق کرمان است و نوشته هایش از این نظر

پیش از انکه عالمانه در نظر اید عاشقانه می نماید . همین انگیزه پرقدرتی برای کوشش به او می دهد . تلاش خستگی

ناپذیر یک انسان کویری برای تاریخ نویسی

زادوبوم سرمایه اصلی باستانی پاریزی است . این به او انگیزه ای اخلاقی و عاطفی برای کوشیدن

می دهد . او عاطفی و اخلاقی است و به انس به عاطفه پایبند است . این را در تاریخنگاری او می توان دید . اما چنین

متعهد بودن چگونه است که راه به مسئولیت نمی برد و هیچگاه پذیرای پست و مقام نمی سازد .ایا این رندی نیست ؟

ما رندی شیرازیان را سراغ داشته ایم اما رند کرمانی را اکنون می بینیم (

تاریخنگاری دکتر باستانی پاریزی

در کتاب ماه تاریخ و جغرافیا بهمن ماه 1382 .)

  ( برای او همه چیز شوخی است فقط یک چیز برایش جدی است و ان, , وجهه همت خویش نخواهیم ساخت ؟ ایا درس تاریخ از این شیواتر و گیراتر بود ؟ ایا ماliving History ) قلمداد کردبرای او در تاریخ مستلزم رفتن به فضای گذشته است و این بر خلاف همه, تاثیر و جذابیت تاریخنگاری باستانی در قالب عبارات ظهور و, اما در نحوه ی بیان, نفس کشیدن در انجا , هم نفسی با مردم ان و بالیدن جسم و جان او در طبیعت, اما انچنان که مزه تاریخ را نشان دهد نه انکه معنی ان را . عشق به, اندیشیدن و نوشتنبر گرفته از مقاله ی نقد و نظر درباره ینوشته ی دکتر عبدالرسول خیراندیش عضو هیات علمی دانشگاه شیراز

 

 

 

 

 

 

 

 

 


ابراهیم خراسانی پاریزی

صفحه نخست
آرشیو وبلاگ
پست الكترونيك

ابراهیم خراسانی پاریزی


نویسندگان
ابراهیم خراسانی پاریزی


آرشیو من
آذر ۸٧
اردیبهشت ۸٥
اسفند ۸۳
مهر ۸۳
تیر ۸۳
فروردین ۸۳
دی ۸٢
مهر ۸٢
شهریور ۸٢
امرداد ۸٢
تیر ۸٢


لینک دوستان
شهر پاریز
زن در تاريخ
همه چيزدرباره رياضي
دانشكده اللهيات وفلسفه
حوزه
اطلس تاريخ ايران
بانك اطلاعات نشريات كشور
سیرجان نیوز
لیست سایت های علمی ایران
پاریزامروز
کتابخانه مجازی قفسه
مرکز اطلاع رسانی شهید آوینی
باشگاه اندیشه
کرمان هو
سازمان اسنادوکتابخانه ملی
پژوهشگاه اطلاعات ومدارک علمی ایران
کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام وایران
خبرگزازی میراث فرهنگی
تقویم تاریخ ایران
سایت امام علی
مرکزاطلاعات وآمارزنان
دفتر مطالعات و تحقيقات زنان
فالنامه اعداد
پيامبر اعظم
ايرج جلالی
پژوهش
نهضت تولید علم و آزاد اندیشی
سايتی تفريحی
وندا کلیک
سايت خبری عصرايران
آپلودعکس
ناصروفاييان
اپلودعکس
دهکده
کتابخانه دیجیتالی
وب سايت اقای مهندس سعادت ايران نژاد
نشريه الکترونيک کويران
پایگاه دریافت رایگان کتب فارسی
معاونت اموزشی دانشگاه ازاداسلامی
ليست وبلاگ ها
قالب هاي وبلاگ
اخبار ایران
فناوری اطلاعات
تفريحات اينترنتي
پردیس من


آمار وبلاگ


وبلاگ فارسی
  RSS 2.0